Wszystko, co chciałeś wiedzieć o soczewkach kontaktowych, ale bałeś się zapytać
Soczewki kontaktowe to nowoczesna i wygodna metoda korekcji wzroku. Choć korzysta z nich coraz więcej osób, wciąż pojawia się wiele pytań: czy są bezpieczne, jak je dobrać, jak o nie dbać i czy każdy może je nosić? W tym artykule znajdziesz rzetelne porady, oparte na aktualnych zaleceniach ekspertów i instytucji publicznych.
Czym są soczewki kontaktowe i do czego służą?
Soczewki kontaktowe to cienkie, elastyczne wyroby medyczne zakładane bezpośrednio na oko, które korygują wady wzroku, takie jak:
-
krótkowzroczność
-
nadwzroczność
-
astygmatyzm
-
prezbiopia (pogorszenie widzenia z bliska po 40. roku życia)
Najprościej mówiąc, soczewki kontaktowe to cienkie soczewki korekcyjne umieszczane na powierzchni oka, gdzie współpracują z rogówką i filmem łzowym. Zmieniają bieg promieni światła tak, aby umożliwić uzyskanie ostrzejszego obrazu na siatkówce. Oznacza to, że poprawiają ostrość widzenia podczas noszenia, ale nie leczą trwale wady wzroku.
W porównaniu do okularów korekcyjnych, soczewki zapewniają pełne pole widzenia i komfort w codziennych aktywnościach.
Mogą być szczególnie wygodne podczas uprawiania sportu, podróży, pracy w maseczce, prowadzenia samochodu lub innych sytuacji, w których okulary parują, zsuwają się albo ograniczają swobodę ruchu.
Bezpieczeństwo i regularne badania
Regularne badania wzroku są podstawą profilaktyki narządu wzroku. Pozwalają:
-
wcześnie wykryć zmiany w widzeniu
-
dopasować korekcję do aktualnych potrzeb
-
zadbać o długoterminowe zdrowie oczu
To szczególnie ważne, jeśli korzystasz z soczewek kontaktowych, ponieważ ich bezpieczne użytkowanie wymaga kontroli stanu oczu i dopasowania soczewek przez specjalistę[2].
Soczewki kontaktowe powinny być dobierane indywidualnie przez optometrystę, okulistę lub kontaktologa. Recepta okularowa nie jest tym samym co recepta na soczewki kontaktowe – przy doborze soczewek znaczenie mają nie tylko moce korekcyjne, ale też parametry dopasowania do oka.
Badanie pod soczewki obejmuje ocenę ostrości widzenia, rogówki, filmu łzowego oraz dopasowanie parametrów soczewki. Dzięki temu można ograniczyć ryzyko dyskomfortu, łzawienia, uczucia ciała obcego, bólu głowy czy niewyraźnego widzenia.
Jak dobrać soczewki kontaktowe?
Dobór soczewek kontaktowych obejmuje zwykle badanie wzroku, ocenę filmu łzowego, ocenę rogówki, dopasowanie parametrów soczewki oraz próbne założenie soczewek. Specjalista może sprawdzić m.in. moc soczewki oznaczaną jako PWR, krzywiznę BC, średnicę DIA, a przy astygmatyzmie także cylinder CYL i oś cylindra AX. W przypadku soczewek progresywnych lub multifokalnych istotna może być również addycja ADD.
Pierwszy dobór soczewek to także dobry moment na naukę ich zakładania, zdejmowania i pielęgnacji. W salonie optycznym, takim jak Vision Express, można wykonać badanie wzroku, dobrać soczewki kontaktowe i otrzymać instruktaż higieny, co jest szczególnie ważne dla początkujących użytkowników.
Jak prawidłowo dbać o soczewki kontaktowe?
Prawidłowa higiena soczewek kontaktowych jest kluczowa dla bezpieczeństwa ich użytkowania. Eksperci zalecają:
-
dokładne mycie i osuszanie rąk przed kontaktem z soczewkami
-
stosowanie wyłącznie dedykowanych płynów pielęgnacyjnych
-
przestrzeganie czasu noszenia określonego przez producenta
-
unikanie kontaktu soczewek z wodą
-
regularne wizyty kontrolne u specjalisty
Soczewki jednodniowe należy wyrzucić po jednym użyciu — nie czyści się ich i nie zakłada ponownie. Soczewki miesięczne oraz inne soczewki wielorazowe wymagają czyszczenia, dezynfekcji i przechowywania w pojemniku ze świeżym płynem po każdym zdjęciu.
Do pielęgnacji nie należy używać wody z kranu, śliny ani soli fizjologicznej jako zamiennika płynu dezynfekującego. Nie powinno się też dolewać świeżego płynu do starego płynu w pojemniku. Pojemnik na soczewki warto regularnie wymieniać, ponieważ może stać się źródłem zanieczyszczeń.
Należy unikać pływania i brania prysznica w soczewkach, ponieważ kontakt soczewek z wodą zwiększa ryzyko infekcji oka. Soczewek nie wolno pożyczać innym osobom, nosić po terminie ani używać niezgodnie z zaleceniami producenta i specjalisty.
Jeśli wykonujesz makijaż, najlepiej zakładać soczewki przed malowaniem oczu, a zdejmować je przed demakijażem. Dzięki temu łatwiej ograniczyć ryzyko zabrudzenia soczewki kosmetykami.
Zasady dbania o wzrok w ogóle, takie jak regularne badania i kontrola stanu oczu, są podkreślane przez Narodowy Fundusz Zdrowia[1]. Natomiast szczegółowe wytyczne dotyczące bezpiecznego użytkowania soczewek kontaktowych opracowuje Polskie Towarzystwo Optometrii i Optyki.
Czy soczewki kontaktowe są bezpieczne?
Tak – pod warunkiem właściwego doboru i prawidłowego użytkowania. Zgodnie z aktualnymi standardami medycznymi soczewki kontaktowe są uznawane za bezpieczne wyroby medyczne, jeśli pacjent przestrzega zasad higieny i regularnie kontroluje wzrok.
Narodowy Fundusz Zdrowia w serwisie pacjent.gov.pl podkreśla, że regularne badania wzroku oraz profilaktyka narządu wzroku są kluczowe dla zachowania zdrowia oczu, niezależnie od stosowanej metody korekcji. Obejmują one m.in. kontrolę ostrości widzenia oraz ocenę stanu oczu w celu wczesnego wykrywania nieprawidłowości.[1]
Jednocześnie Polskie Towarzystwo Optometrii i Optyki wskazuje, że w przypadku soczewek kontaktowych szczególne znaczenie ma profesjonalny dobór, przestrzeganie zasad higieny oraz regularne wizyty kontrolne, które pozwalają ograniczyć ryzyko powikłań i zapewnić bezpieczne użytkowanie tego rodzaju korekcji wzroku.[2]
Największe ryzyko pojawia się wtedy, gdy soczewki są noszone zbyt długo, zakładane brudnymi rękami, czyszczone niewłaściwie, przechowywane w wodzie albo używane po terminie wymiany. Soczewki należy zdjąć, jeśli pojawi się ból oka, silne pieczenie, zaczerwienienie, światłowstręt, pogorszenie widzenia, łzawienie lub uczucie ciała obcego. Jeśli objawy nie ustępują, warto skonsultować się ze specjalistą.
Soczewki kontaktowe a praca przy komputerze
W Polsce soczewki kontaktowe są traktowane jako pełnoprawna metoda korekcji wzroku. Pracownicy korzystający z monitorów komputerowych mogą ubiegać się o refundację szkieł kontaktowych, jeśli zaleci je lekarz medycyny pracy lub okulista[3].
Jakie są rodzaje soczewek kontaktowych? Czym się różnią?
Soczewki kontaktowe można podzielić według czasu użytkowania, rodzaju korekcji, materiału oraz funkcji estetycznej. Wybór zależy od wady wzroku, stylu życia, kondycji oczu i zaleceń specjalisty.
| Rodzaj soczewek kontaktowych | Opis |
| Soczewki jednodniowe |
|
| Soczewki dwutygodniowe i miesięczne |
|
| Soczewki specjalistyczne |
|
Według rodzaju korekcji wyróżnia się soczewki sferyczne, toryczne, multifokalne i progresywne. Soczewki sferyczne korygują krótkowzroczność lub nadwzroczność. Soczewki toryczne są przeznaczone dla osób z astygmatyzmem i mają dodatkowe parametry, takie jak cylinder i oś cylindra. Soczewki multifokalne oraz progresywne wspierają widzenie na różne odległości i mogą być stosowane przy prezbiopii.
Zgodnie ze Standardem Doboru Soczewek Kontaktowych opracowanym przez Polskie Towarzystwo Optometrii i Optyki, każdy typ soczewek powinien być dopasowany na podstawie badania wzroku oraz oceny zdrowia oczu.
Soczewki zamiast okularów – kiedy warto je wybrać?
Soczewki kontaktowe mogą być wygodną alternatywą dla okularów korekcyjnych, szczególnie dla osób aktywnych, sportowców, kierowców i osób ceniących naturalny wygląd bez oprawek. Sprawdzają się podczas biegania, treningu, podróży, pracy w maseczce oraz w sytuacjach, w których okulary parują, zsuwają się albo ograniczają pole widzenia.
Do zalet soczewek należą szerokie pole widzenia, swoboda ruchu, brak parowania szkieł i możliwość noszenia zwykłych okularów przeciwsłonecznych. Jednocześnie soczewki nie zawsze całkowicie zastępują okulary. Warto mieć okulary zapasowe na czas infekcji oka, silnego podrażnienia, przerwy od soczewek lub wieczornego odpoczynku oczu.
Ile godzin dziennie można nosić soczewki kontaktowe?
Nie ma jednej liczby godzin odpowiedniej dla każdego użytkownika. Czas noszenia soczewek zależy od typu soczewki, materiału, trybu noszenia, stanu oczu, filmu łzowego, indywidualnej tolerancji oraz zaleceń optometrysty lub okulisty.
Nie należy samodzielnie wydłużać czasu noszenia soczewek, spać w soczewkach dziennych ani używać ich po terminie wymiany. Spanie w soczewkach jest dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy są to soczewki do przedłużonego lub całodobowego noszenia, a specjalista potwierdził, że taki tryb jest bezpieczny dla danego użytkownika.
Soczewki kontaktowe
iWear Harmony
DAILIES TOTAL1 for Astigmatism
iWera Oxygen Toric
Jakie są minusy soczewek kontaktowych?
Minusami soczewek kontaktowych mogą być konieczność codziennej higieny, regularny zakup, potrzeba kontroli dopasowania, a w przypadku soczewek wielorazowych także czyszczenie, dezynfekcja i przechowywanie w pojemniku. Dla części osób wadą może być również koszt cykliczny, potrzeba stosowania płynu do soczewek lub kropli nawilżających.
Przeciwwskazaniami do noszenia soczewek mogą być m.in. aktywna infekcja oka, ostre zapalenie spojówek, ciężki zespół suchego oka, brak możliwości zachowania higieny lub uczulenie na płyn do soczewek. Soczewki nie muszą być odpowiednie dla każdego, dlatego decyzję o ich noszeniu warto podjąć po badaniu i konsultacji ze specjalistą.
Ile kosztują soczewki kontaktowe na miesiąc?
Koszt soczewek kontaktowych na miesiąc zależy od rodzaju soczewek, marki, liczby sztuk w opakowaniu, trybu noszenia, parametrów korekcji i aktualnych promocji. Inny będzie koszt soczewek jednodniowych, inny miesięcznych, a jeszcze inny soczewek torycznych, multifokalnych, progresywnych lub kolorowych.
Soczewki jednodniowe zwykle mają wyższy koszt miesięczny niż soczewki miesięczne, ale nie wymagają płynu ani pojemnika. Soczewki miesięczne często są tańsze w przeliczeniu na dzień, jednak wymagają dodatkowego kosztu płynu, pojemnika i czasem kropli nawilżających. Soczewki toryczne mogą kosztować więcej niż sferyczne, a progresywne lub multifokalne — więcej niż jednoogniskowe.
Całkowity miesięczny koszt użytkowania soczewek obejmuje więc nie tylko cenę samych soczewek, ale może obejmować także koszt płynu, pojemnika, kropli nawilżających, badania wzroku lub kontroli dopasowania. Aktualne ceny warto sprawdzić w salonie optycznym lub sklepie online, ponieważ mogą zmieniać się w zależności od oferty i promocji.
Gdzie dobrać i kupić soczewki kontaktowe?
Zakup soczewek kontaktowych powinien być poprzedzony profesjonalnym doborem. Przy zakupie online trzeba znać aktualne parametry soczewek, takie jak PWR, BC, DIA, CYL, AX lub ADD. Zakup w salonie optycznym umożliwia skorzystanie z pomocy specjalisty, badania wzroku i instruktażu użytkowania.
Vision Express oferuje badanie wzroku, dobór soczewek kontaktowych, soczewki kontaktowe, płyny do soczewek, krople nawilżające oraz możliwość rezerwacji wizyty. Po pierwszym doborze kolejne zakupy można realizować wygodnie — stacjonarnie lub online. Program Vision Care może dodatkowo wspierać regularną opiekę nad wzrokiem, historię badań, historię zakupów i ponowny zakup soczewek.
Podsumowanie
Soczewki kontaktowe to bezpieczne i wygodne rozwiązanie, jeśli są stosowane świadomie. Kluczowa jest właściwa higiena, profesjonalny dobór i regularne kontrole.
Pamiętaj — o wzrok warto dbać przez cały rok, niezależnie od tego, czy nosisz okulary korekcyjne, czy soczewki kontaktowe.
FAQ - najczęstsze pytania o soczewki kontaktowe
Soczewki kontaktowe są wyrobem medycznym zakładanym bezpośrednio na oko. Służą do korekcji wzroku i pomagają czasowo poprawić ostrość widzenia przy krótkowzroczności, nadwzroczności, astygmatyzmie lub prezbiopii.
To cienkie soczewki korekcyjne umieszczane na filmie łzowym pokrywającym rogówkę. Zmieniają sposób ogniskowania światła, aby obraz na siatkówce był wyraźniejszy.
Należy umyć i osuszyć ręce, sprawdzić soczewkę, umieścić ją na opuszku palca, odchylić powieki, delikatnie położyć soczewkę na oku, zamrugać i sprawdzić komfort widzenia. Zakładanie nie powinno powodować bólu
Pielęgnacja soczewek obejmuje higienę rąk, czyszczenie, dezynfekcję, przechowywanie w pojemniku i regularną wymianę. Soczewki jednodniowe wyrzuca się po użyciu, a soczewki miesięczne wymagają płynu i codziennej dezynfekcji po zdjęciu.
Soczewki dzieli się według czasu użytkowania, rodzaju korekcji, materiału i funkcji estetycznej. Dostępne są m.in. soczewki jednodniowe, dwutygodniowe, miesięczne, sferyczne, toryczne, multifokalne, progresywne, hydrożelowe, silikonowo-hydrożelowe i kolorowe.
Soczewki zamiast okularów mogą być dobrym wyborem dla osób aktywnych, sportowców, kierowców i osób ceniących szerokie pole widzenia. Nie zawsze jednak całkowicie zastępują okulary – warto mieć okulary zapasowe na czas infekcji, podrażnienia lub przerwy od soczewek.
Czas noszenia soczewek zależy od typu soczewki, materiału, stanu oczu i zaleceń specjalisty. Nie należy samodzielnie wydłużać czasu noszenia ani spać w soczewkach dziennych. Jeśli pojawia się ból, zaczerwienienie, pieczenie lub pogorszenie widzenia, soczewki trzeba zdjąć.
Minusami soczewek są m.in. konieczność codziennej higieny, ryzyko infekcji przy błędnym użytkowaniu, możliwa suchość oczu, podrażnienie, koszt cykliczny, ograniczenia przy kontakcie z wodą oraz potrzeba regularnych kontroli dopasowania.
Koszt soczewek na miesiąc zależy od ich rodzaju, marki, liczby sztuk w opakowaniu, parametrów korekcji i promocji. Do ceny soczewek miesięcznych trzeba często doliczyć płyn, pojemnik i ewentualnie krople nawilżające. Soczewki jednodniowe zwykle są droższe miesięcznie, ale nie wymagają pielęgnacji.
Recepta okularowa nie jest tym samym co recepta na soczewki kontaktowe. Soczewki wymagają dodatkowych parametrów, takich jak krzywizna BC, średnica DIA, moc PWR, a przy astygmatyzmie także CYL i AX. Dlatego zakup soczewek powinien być poprzedzony profesjonalnym doborem.
Źródła:
[1] https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/dbaj-o-oczy
[2] https://ptoo.pl/aktualizacja-standardu-doboru-soczewek-kontaktowych/Aktualizacja Standardu Doboru Soczewek Kontaktowych | Polskie Towarzystwo Optometrii i Optyki – PTOO.pl
[3] https://www.gov.pl/web/rodzina/pracownikom-przysluguje-refundacja-szkiel-kontaktowych
