Filtry w okularach przeciwsłonecznych – czym się kierować?
Okulary przeciwsłoneczne z filtrem – niezbędnik na każdy słoneczny dzień. Oto krótki przewodnik po filtrach, który podpowie, jak kupować okulary przeciwsłoneczne.
Czym jest filtr w okularach przeciwsłonecznych
Filtr w okularach przeciwsłonecznych oznacza ochronę oczu przed wybranym rodzajem promieniowania lub światła. Najważniejszy jest filtr UV, ponieważ blokuje promieniowanie ultrafioletowe i chroni przed UVA oraz UVB. Warto pamiętać, że filtr UV różni się od przyciemnienia szkieł, koloru soczewek i polaryzacji. Ciemne szkła ograniczają światło widzialne, ale nie oznaczają automatycznie ochrony przed UV. Polaryzacja redukuje odblaski, natomiast filtr UV odpowiada za ochronę wzroku przed promieniowaniem ultrafioletowym. Dlatego dobre okulary przeciwsłoneczne powinny łączyć bezpieczeństwo oczu z komfortem widzenia.
Komu potrzebne są okulary z filtrem?
Istnieją trzy rodzaje promieniowania ultrafioletowego. O ile jednak promienie UVC są blokowane przez warstwę ozonową, to UVA i UVB docierają do nas i mogą mieć szkodliwy wpływ na wzrok. Dlatego filtry w okularach przeciwsłonecznych mają za zadanie blokować dostęp promieni UV do oczu.
Promieniowanie UVA i UVB może oddziaływać na rogówkę, soczewkę oka oraz siatkówkę, nasilać zmęczenie oczu i zwiększać ryzyko podrażnień. Właśnie dlatego okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV są ważne nie tylko latem, ale w każdej sytuacji, w której oczy są wystawione na intensywne słońce lub światło odbite od jasnych powierzchni.
Komu potrzebne są filtry UV?
Właściwie każdemu, gdyż wszyscy jesteśmy narażeni na promieniowanie, jednak o najwyższej jakości ochronę powinny zadbać szczególnie kierowcy, osoby spędzające dużo czasu na słońcu, uprawiające sporty outdoorowe, przyjmujące leki lub suplementy, które zwiększają wrażliwość na promienie UV.
Brak profilaktyki niestety skutkuje przykrymi problemami. Jednorazowa, ale intensywna ekspozycja na światło słoneczne często kończy się podrażnieniem, zaczerwienieniem, pieczeniem, uczuciem piasku pod oczami i nadwrażliwością na światło. Chociaż dolegliwości te powinny minąć, powodują dyskomfort i niepokój o zdrowie oczu. Gdy natomiast przebywanie na słońcu jest regularne, wówczas następstwem może być katarakta lub zwyrodnienie plamki żółtej.(1) To ryzyko można w bardzo prosty sposób zredukować…
Ochrona przed promieniowaniem UV jest celem noszenia okularów przeciwsłonecznych nie tylko podczas wakacji. Okulary z filtrem UV warto mieć przy sobie zimą, w górach, nad wodą, podczas jazdy samochodem i przy wysokim indeksie UV. Śnieg, piasek, woda oraz jasne nawierzchnie mogą odbijać światło i zwiększać ekspozycję oczu na promieniowanie. Regularne noszenie odpowiednich okularów wspiera ochronę wzroku i poprawia komfort widzenia na zewnątrz.
Okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV: podstawowe rozwiązanie na co dzień
Oczy należy chronić nie tylko wylegując się na plaży, ale też w różnych codziennych sytuacjach, np. spacerując po parku czy ulicy w słoneczny dzień. Wówczas potrzebny jest filtr podstawowy, który chroni przed promieniami UV w 99-100%. Na okularach, które całkowicie blokują promieniowanie UVA i UVB znajdziesz oznakowanie UV 400.
Oznaczenie UV400 informuje, że okulary mają filtr UV chroniący przed promieniowaniem ultrafioletowym do długości fali 400 nm. W praktyce oznacza to ochronę przed UVA i UVB, czyli typami promieniowania szczególnie istotnymi dla bezpieczeństwa oczu. Okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV400 są więc jednym z podstawowych wyborów, jeśli zależy Ci na skutecznej ochronie przed słońcem.
Pamiętaj: fakt, że okulary przeciwsłoneczne mają czarne szkła, nie zawsze oznacza, że chronią przed szkodliwym działaniem słońca, dlatego kupuj u sprawdzonych producentów. Źrenica, czyli czarna kropka znajdująca się pośrodku oka, kontroluje ile światła przedostaje się do jego wnętrza, a jej działanie można porównać do przesłony aparatu fotograficznego. Kiedy zakładasz na nos ciemne okulary, źrenica rozszerza, się, żeby wpuścić do oka więcej światła, dlatego gdy soczewki okularowe są „oszukane” i nie mają dobrego filtra, tym bardziej oddziaływanie promieni UV na oko jest intensywne i zarazem – szkodliwe.(2)
Wniosek jest prosty: ciemne okulary bez filtra UV mogą dawać fałszywe poczucie ochrony. Cena sama w sobie nie przesądza o jakości — tanie okulary przeciwsłoneczne również mogą mieć filtr UV, jeśli posiadają wiarygodne oznaczenia, takie jak UV400 lub informację o ochronie przed UVA i UVB. Ryzykowne są przede wszystkim modele bez oznaczeń, z niepewnego źródła lub takie, których parametrów nie da się zweryfikować. Nawet jeśli potrzebne Ci są jedynie modne okulary przeciwsłoneczne na co dzień, nie oszczędzaj na zdrowiu swoich oczu i kup model sprawdzonej marki jak Unofficial albo Seen.
Jak sprawdzić, czy okulary mają filtr UV?
Najpierw warto skontrolować oznaczenia na produkcie — szukaj informacji UV400, filtr UV, ochrona UVA/UVB lub równoważnej deklaracji ochrony przed promieniowaniem ultrafioletowym. Jeśli okulary nie mają żadnych oznaczeń, trudno ocenić, czy rzeczywiście chronią oczy. W razie wątpliwości filtr UV można sprawdzić u optyka lub w salonie optycznym. Profesjonalny salon optyczny, taki jak Vision Express, może wspierać dobór okularów przeciwsłonecznych i pomóc wybrać model dopasowany do potrzeb użytkownika.
Kategorie filtrów w okularach przeciwsłonecznych — co oznaczają?
Kategoria filtra określa przepuszczalność światła widzialnego, czyli stopień przyciemnienia szkieł. Nie jest jednak tym samym co filtr UV. Filtr UV chroni przed promieniowaniem ultrafioletowym, a kategoria filtra mówi o tym, ile światła widzialnego dociera do oczu.
Kategoria filtra 0 oznacza bardzo jasne szkła, kategoria 1 — lekkie przyciemnienie, kategoria 2 — średnie przyciemnienie, kategoria 3 — mocne przyciemnienie dobre przy intensywnym nasłonecznieniu, a kategoria 4 — bardzo mocne przyciemnienie, przydatne np. w górach. Warto pamiętać, że okulary z kategorią filtra 4 nie są zalecane do jazdy samochodem.
Czy kolor szkieł ma znaczenie?
Kolor szkieł nie decyduje o ochronie UV — o tym, czy okulary chronią przed promieniowaniem ultrafioletowym, informuje filtr UV, UV400 lub deklaracja ochrony UVA/UVB. Barwa soczewek wpływa natomiast na komfort widzenia, kontrast i odbiór kolorów. Szare szkła zapewniają naturalne odwzorowanie barw, brązowe poprawiają kontrast, zielone łączą komfort widzenia z dość naturalnym odbiorem kolorów, a żółte lub pomarańczowe mogą poprawiać widzenie w słabszym świetle. Lustrzane szkła redukują ilość światła widzialnego, ale same w sobie nie są dowodem na obecność filtra UV.
Dobre okulary przeciwsłoneczne z polaryzacją i fotochromem: coś dla wymagających
Wiosna to czas powrotu do ulubionych sportów i aktywności, jak bieganie czy górskie wycieczki, dlatego warto zaopatrzyć się w odpowiednie akcesoria ochronne, w tym okulary z filtrem. Jaki wybór okaże się najlepszy dla aktywnych? Na przykład filtr polaryzacyjny – to kolejne pojęcie, które warto wyjaśnić bliżej.
Dawniej ten rodzaj okularów przeciwsłonecznych był popularny głównie wśród żeglarzy i rybaków, którzy dzięki nim mogli ochronić oczy przed oślepiającymi promieniami słońca, odbijającymi się od powierzchni wody. Dziś polaroidy są polecane dużo szerszej grupie użytkowników. To wygodne i bezpieczne okulary przeciwsłoneczne dla osób lubiących aktywności outdoorowe i różnego rodzaju sporty: narciarstwo, jogging, golf czy jazdę na rowerze. Polaroidy to także dobry wybór dla kierowców oraz wszystkich, którzy chcą podziwiać piękne i czyste widoki bez słonecznej poświaty.
Polaryzacja nie zastępuje jednak filtra UV. Filtr UV blokuje promieniowanie ultrafioletowe i chroni oczy przed UVA oraz UVB, natomiast polaryzacja redukuje odblaski, np. od wody, śniegu, mokrej drogi lub szyb samochodowych. Okulary polaryzacyjne poprawiają komfort widzenia, ale nadal powinny mieć skuteczny filtr UV. Dla wielu użytkowników najlepszym rozwiązaniem są okulary z filtrem UV i polaryzacją — wtedy okulary przeciwsłoneczne chronią oczy przed promieniowaniem UV i jednocześnie ograniczają uciążliwe refleksy świetlne.
Jednak uwaga, czasami filtry polaryzacyjne zaburzają widoczność, np. wyświetlaczy LCD w telefonie komórkowym lub nawigacji GPS, lepiej jest więc wcześniej je przetestować.(3) Niemniej, jeśli lubisz sporty na świeżym powietrzu lub odczuwasz dyskomfort podczas jazdy samochodem w słoneczny dzień, okulary z oferty marek Ray Ban Polarized albo Polaroid będą dla Ciebie idealne.
Na rynku dostępne są także okulary z filtrem fotochromowym, które robią się ciemne po wyjściu na słońce, a jasne w półmroku. Na podobnej zasadzie działają soczewki okularowe określane jako „Transitions”. To wygodne rozwiązanie dla osób wymagających korekcji wzroku.
Warto jednak pamiętać, że niektóre fotochromy mogą działać słabiej za szybą samochodową. Jeśli więc często prowadzisz auto, dobór soczewek najlepiej skonsultować z optykiem lub optometrystą.
Jak dobrać okulary przeciwsłoneczne do stylu życia?
Wybór okularów przeciwsłonecznych powinien uwzględniać styl życia i warunki użytkowania. Okulary dla kierowców powinny mieć filtr UV, odpowiednią kategorię filtra i mogą mieć polaryzację, która redukuje odblaski. Okulary sportowe powinny mieć stabilne dopasowanie, lekkie oprawki, filtr UV i odporne soczewki. Okulary w góry powinny mieć wysoką kategorię filtra, ponieważ intensywność nasłonecznienia i odbite promieniowanie UV zwiększają potrzebę ochrony oczu. Okulary nad wodę mogą mieć polaryzację, a okulary na wakacje powinny mieć UV400 i wygodne oprawki, które dobrze zakrywają okolice oczu.
Czy dzieci powinny nosić okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV?
Dzieci również potrzebują ochrony oczu przed promieniowaniem UV. Okulary przeciwsłoneczne dla dzieci powinny mieć UV400, dobrze dopasowane oprawki i lekką konstrukcję, aby dziecko chciało je regularnie nosić. Ważne, by oprawki zakrywały okolice oczu i ograniczały dostęp światła z boku. Dziecięce okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV chronią wrażliwe oczy dziecka i wspierają profilaktykę wzroku podczas spacerów, wakacji, zabawy na świeżym powietrzu czy aktywności nad wodą.
A co, jeśli potrzebujesz korekcji wzroku?
Osoby z wadą wzroku nie muszą wybierać między ostrym widzeniem a ochroną przed słońcem. Okulary korekcyjne przeciwsłoneczne łączą korekcję wzroku i ochronę UV, dlatego są praktycznym rozwiązaniem na co dzień, do prowadzenia auta, na wakacje czy do aktywności outdoorowych. Mogą mieć barwione soczewki, polaryzację, soczewki progresywne lub dodatkowe powłoki poprawiające komfort widzenia. Alternatywą mogą być także soczewki fotochromowe, które reagują na zmienne warunki oświetlenia. Dobór takich okularów warto poprzedzić badaniem wzroku i konsultacją z optykiem lub optometrystą.
Wybór okularów przeciwsłonecznych krok po kroku
Czym się kierować przy wyborze okularów przeciwsłonecznych? Przede wszystkim sprawdź filtr UV i oznaczenie UV400. Następnie upewnij się, że okulary chronią przed UVA i UVB. Dobierz kategorię filtra do warunków — inna sprawdzi się na co dzień, inna w górach lub przy bardzo mocnym słońcu. Zwróć uwagę na kolor szkieł, bo wpływa na komfort i kontrast widzenia, ale nie decyduje o ochronie UV. Zastanów się, czy potrzebujesz polaryzacji, szczególnie jeśli prowadzisz samochód, uprawiasz sport albo często przebywasz nad wodą. Odpowiednie okulary mają filtr UV, dopasowane oprawki i zapewniają komfort widzenia. Wybór konkretnego modelu powinien uwzględniać także kształt twarzy, styl życia i jakość szkieł.
Na jakie oznaczenia zwrócić uwagę przy zakupie okularów?
Przy zakupie okularów przeciwsłonecznych warto zwrócić uwagę na oznaczenia jakości i ochrony UV. Najważniejsze jest UV400 lub informacja o ochronie przed UVA i UVB. Oznaczenie CE informuje o zgodności produktu z wymaganiami bezpieczeństwa, ale nie powinno być traktowane jako jedyny dowód wysokiej jakości optycznej. Certyfikowane okulary przeciwsłoneczne powinny mieć jasne oznaczenia, a zakup warto robić w wiarygodnym źródle. Jakość okularów wpływa na bezpieczeństwo oczu, trwałość soczewek, odporność na zarysowania i komfort codziennego noszenia.
Dopasowanie oprawek też wpływa na ochronę oczu
Wybór odpowiedniego modelu okularów przeciwsłonecznych to nie tylko filtr UV. Dobre okulary mają także właściwie dopasowane oprawki, które nie uciskają skroni, nie zsuwają się z nosa i zakrywają okolice oczu. Kształt oprawek powinien pasować do kształtu twarzy, ale również do sposobu użytkowania okularów. Większe lub lepiej przylegające oprawki mogą ograniczać dostęp światła bocznego, co poprawia komfort noszenia i wspiera ochronę oczu. Dopasowanie oprawek jest szczególnie ważne u dzieci, kierowców, sportowców i osób, które noszą okulary przeciwsłoneczne przez wiele godzin.
Jak kupować okulary przeciwsłoneczne – kilka końcowych informacji
Skuteczny filtr to podstawa i dużo bardziej istotny aspekt niż kształt okularów czy ozdobne oprawki. W profesjonalnym salonie optycznym, takim jak Vision Express, możesz dobrać okulary według swoich potrzeb. Znaczenie może mieć nawet kolor szkieł, a niektóre okulary są wyposażone w dodatkowe filtry, np. blokujący dostęp światła niebieskiego, które w nadmiarze może negatywnie wpływać na wzrok (m.in. zwiększać ryzyko zwyrodnienia plamki żółtej). (4) Początek wiosny to dobra okazja, żeby zadbać o zdrowie oczu i wreszcie dobrać okulary do swoich potrzeb i trybu życia.
Profesjonalny dobór okularów uwzględnia ochronę wzroku, komfort widzenia i potrzeby użytkownika. W salonie optycznym można dobrać filtr UV, kategorię filtra, kolor szkieł, oprawki oraz ewentualną polaryzację. Optyk może pomóc sprawdzić filtr UV w okularach, a optometrysta może wykonać badanie wzroku, jeśli potrzebujesz okularów korekcyjnych przeciwsłonecznych. Vision Express jest przykładem salonu optycznego, który oferuje okulary przeciwsłoneczne i może wspierać dobór modelu dopasowanego do stylu życia, korekcji wzroku oraz oczekiwanego komfortu widzenia.
Początek wiosny to dobra okazja, żeby zadbać o zdrowie oczu i wreszcie dobrać okulary do swoich potrzeb i trybu życia.
Najczęściej zadawane pytania:
Nie. Filtr UV chroni przed promieniowaniem ultrafioletowym, a przyciemnienie szkieł ogranicza ilość światła widzialnego. Ciemne szkła nie oznaczają automatycznie filtra UV, dlatego przy wyborze okularów przeciwsłonecznych warto sprawdzić oznaczenie UV400 lub informację o ochronie UVA/UVB.
Nie zawsze. Kolor szkieł i stopień przyciemnienia nie decydują o ochronie UV. Okulary mają filtr UV wtedy, gdy posiadają wiarygodne oznaczenie, np. UV400, lub informację o ochronie przed UVA i UVB.
Dla ochrony oczu najważniejszy jest filtr UV, ponieważ blokuje promieniowanie ultrafioletowe. Polaryzacja poprawia komfort widzenia i redukuje odblaski, ale nie zastępuje filtra UV. Najlepiej wybierać okulary, które łączą filtr UV z polaryzacją, jeśli są potrzebne do jazdy samochodem, sportu lub wypoczynku nad wodą.
Przy intensywnym nasłonecznieniu często sprawdza się kategoria filtra 3, ponieważ oznacza mocne przyciemnienie i poprawia komfort widzenia w silnym świetle. Trzeba jednak pamiętać, że kategoria filtra nie jest tym samym co filtr UV — okulary powinny mieć również UV400 lub ochronę UVA/UVB.
Tak, tanie okulary przeciwsłoneczne mogą mieć filtr UV, jeśli posiadają wiarygodne oznaczenia ochrony, np. UV400. Ryzykowne są przede wszystkim okulary bez oznaczeń, z niepewnego źródła lub takie, których parametrów nie da się zweryfikować.
Tak, noszenie okularów przeciwsłonecznych jest ważne również zimą, szczególnie w górach i przy śniegu. Odbite promieniowanie UV zwiększa ekspozycję oczu, dlatego okulary z filtrem UV mogą być potrzebne nie tylko latem, ale przez cały rok.
- Protecting Your Eyes from Solar Radiation. http://www.aoa.org/patients-and-public/caring-for-your-vision/uv-protection?sso=y Data dostępu: 7.04.2018
- Kozolchyk A. How to Pick Good Sunglasses. http://www.webmd.com/eye-health/features/how-to-pick-good-sunglasses#1 Data dostępu: 7.04.2017
- Morgan E. Polarized Sunglasses. http://www.allaboutvision.com/sunglasses/polarized.htm Data dostępu: 7.04.2017
- Heiting G. Blue Light: It’s Both Bad And Good For You. http://www.allaboutvision.com/cvs/blue-light.htm Data dostępu: 7.04.2017